بازی و اندیشه
سلام دوستان گل و مامان های سنبل این مطلبی که براتون ارسال به اشتراک میذارم خلاصه ای از کلاس های بازی و اندیشه اقای سلطانی موسس مرکز مادران امروز امیدوارم که استفاده ببریید و بنده رو ذعا بفرمائید
در مورد "بازی و اندیشه"* - قسمت اول
کودک زیر 6 سال تمام زندگیش بازی است. ما هیچ تجربه ای را نمی توانیم به او منتقل کنیم. خودش باید تجربه کند. پدر و مادرها تنها نقش حمایت کننده را دارند. کودک در بازی زندگی می کند و رشد می کند. کودکی که بدقلقی می کند و دچار ملالت می شود دلیلش این است که خوب بازی نمی کند. 4 عامل از سوی پدر و مادرها مانع رشد و بازی بچه ها می شوند:
1- نظافت،2- نظم، 3- تربیت ، 4- آمورش
..............................................
برای دیدن خلاصه کلاس به ادامه مطلب بروید......
در مورد "بازی و اندیشه"* - قسمت اول
کودک زیر 6 سال تمام زندگیش بازی است. ما هیچ تجربه ای را نمی توانیم به او منتقل کنیم. خودش باید تجربه کند. پدر و مادرها تنها نقش حمایت کننده را دارند. کودک در بازی زندگی می کند و رشد می کند. کودکی که بدقلقی می کند و دچار ملالت می شود دلیلش این است که خوب بازی نمی کند. 4 عامل از سوی پدر و مادرها مانع رشد و بازی بچه ها می شوند:
1- نظافت،2- نظم، 3- تربیت ، 4- آمورش
***
بازی هر گونه فعالیت کودک برای کسب شادی و لذت است. کودک برای لذت بازی می کند نه برای نتیجه. ما به نتیجه فکر می کنیم برای همین نمی توانیم بازی کنیم.
***
بچه با هر چیزی که براش "کشف " داشته باشد بازی می کند. وقتی به بچه نحوه بازی کردن با یک اسباب بازی را یاد می دهیم فرصت کشف را از او می گیریم. ( این نکته خیلی مهمی برای شخص من بود. اشتباه تقریبا بارز و شاخص اکثریت پدر و مادرها. اسباب بازی مناسب و فرصت کشف رو باید در اختیار بچه بگذاریم و ناظرش باشیم همین. نه اینکه بهش یاد بدیم چطور با اون اسباب بازی بازی کنه.)
***
با بازی اکثر مشکلات رفتاری بچه ها تا 12 سالگی قابل درمان و پیشگیری است.
***
بازی بچه ها هیچ محدودیتی ندارد. بجز : 1- خطر جانی برای خودش یا دیگران ، 2- اشکال جدی در محیط
***
به نیاز کودک در یک فضای امن جواب بدهید در جاهای دیگر به او "نه" بگویید. محدودیت و چهارچوب را بهش آموزش بدهید. کودک باید بداند در زندگی بعضی چیزها آزاد است و بعضی جاها محدودیت وجود دارد.
مثال :
به جای اینکه به بچه ای که در جای خطرناکی می دود بگوییم : ندو! می گوییم اینجا ندو. روی چمنها بدو. یا تو خونه بدو.
***
برای بازی با کودکمان باید کودک شویم. هیجان مشترک با بچه داشته باشیم و مثل او از بازی لذت ببریم و فراموش نکنیم که بازی خوب یعنی که : خل بشیم و به آبرومون فکر نکنیم!
بچه ها عقل ندارند ، احساس قوي دارند. وقتي از پدر و مادر "نه" زياد مي شوند دچار انسداد مي شوند و هيچ كاري انجام نمي دهند. از نشانه هاي اين مورد وسواس، هيچ تلاشي نكردن و به هيچ چيزي دست نزدن است. اين بچه ها بسيار ذهن گرا مي شوند. بچه هايي كه در بازي دچار ناكامي مي شوند - خوب بازي نمي كنند- دچار اضطراب و ترس مي شوند. اين بچه ها "چسب" دارند. تنها بازي نمي كنند. مدام مي خواهند به پدر يا مادر بچسبند. در بزرگسالي انسانهايي عصبي مي شوند.
***
به جاي "نه" گفتن به كودك هدايتش كنيد. اگر يك "نه" گفتيد ده تا "آره" به جاش بگذاريد. بچه ها بايد ريسك كنند. بايد بدوند. نگوييد "ندو" وظيفه ما امن كردن محيط بازيست نه جلوگيري از بازي.
***
به جاي "نرو" بايد بگذاريم "برو نترس من مواظبم"
***
بچه ها كمك نمي خواهند ، ما بيخودي به آنها كمك مي كنيم. به جاي "كمك بي مورد" ،"حمايت صحيح"بگذاريم.
***
رشد شخصيت 8 مرحله دارد. 3 مرحله اش در 5 سال اول زندگيست.
اولين مرحله در يك سال اول زندگي اتفاق مي افتد و آن "امنيت در برابر ناامني" است. نوزاد در سال اول زندگي تصميم مي گيرد كه دنيا جاي امني هست يا نه. مرحله دوم "خود باوري در برابر شك" است. بين يك تا سه سال اتفاق مي افتاد و آن زمانيست كه كودك تصميم مي گيرد كه آيا تواناست يا ناتوان. مرحله سوم "ابتكار در برابر احساس گناه" است كه بين 3 تا 5 سالگي اتفاق مي افتد و در آن كودك تصميم مي گيرد كه باارزش است يا بي ارزش.
***
به بچه ها پيام "نه" و ناتواني ندهيد.
***
تقسيم بندي بازيها با توجه به گروه سني
بازيها در 6 سال اول زندگي هرمي را مي سازند كه "پي"شخصيت كودك است. هر چه كودك در 6 سال اول زندگي بهتر و خلاقانه تر و آزادتر بازي كند اين پي براي بعدها قويتر و محكمتر خواهد بود. روي پي كوچك نمي توان ساختمان بزرگ ساخت. پي ريزي "تجربه مستقيم كودك در محيط" است.
1- بازيهاي مناسب براي تولد تا دو سالگي
تولد تا دو سالگي دوره حسي حركتي است. مغز كودك بر اساس تجربيات و حواس پنج گانه اش برنامه ريزي مي شود. اين دوره ، دوره "تحريك" است. بايد سلولهاي مغز كودك مدام توسط محركهايي تحريك شوند.
اولين گروه بازيها بازيهاي "دست ورزي" هستند. دست ورزي براي تحريك لامسه.
كودك بايد با هر آنچه در فضا ست ارتباط پوستي داشته باشد. لمس كند. از مايعات شروع مي شود تا جامدات مي رسد. بگذاريد با همه چيز بازي كند. " آب ، خاك، برنج، چاي" و هر چيز ديگر. - به جز چيزهاي واقعا خطرناك. وقتي بچه بازي مي كند "كيف" كنيد نه اينكه "عذاب" بكشيد. بچه احساستان را مي فهمد و در لوح ضميرش ثبت مي شود و آخرش يك مهر مي خورد. سياه يا رنگي.مثل :
با خاك بازي كردم ، خيلي كيف داد ولي مامان ناراحت شد. ( مهر سياه)
،
گروه دوم بازيها بازيهاي "ديداري" هستند. بچه ها بايد خوب، زياد و كامل ببينند. بچه ها را جايي ببريد كه رنگ زياد است، مثل پارچه فروشي. ميوه فروشي.
،
بچه ها را با نگاه وسيع بزرگ كنيد. امكانات ما جهت رشد بچه نامحدود است. تمام هستي و كائنات جز امكانات ماست. بچه ها را محدود نكنيد. بچه ها را ببريد از ارتفاع به همه جا نگاه كنند و اجازه بدهيد مدتها بمانند و تصوير بگيرند. ببريدش به دريا ،كوه و جنگل.
،
گروه سوم بازيهاي "شنيداري" است. جهت تحريك شنوايي. بچه بايد طيف صدا را بشنود. براش صداسازي كنيد. {از تواشیح ها، مولودیها و صدای زیبای قرآن استفاده کنید}
،
گروه چهارم بازيهاي "جنبشي" است. با اين بازيها كودك مهارتهاي حركتي پيدا مي كند. بچه ها را از راه صاف راه نبريد. بگذاريد براي خودشان راه به وجود بياورند. از سنگ، از تپه ، از درخت بالا بروند.
***
كار با كودك زير دو سال كار استراتژيك و دير بازدهي است. اين كارها را انجام بدهيد تا در 15 سالگي بچه نتيجه اش را ببينيد.
دو سالگی نقطه عطفی در زندگی کودک است. کودک دو ساله راه می رود. حرف می زند و به تدریج در او حافظه و تخیل شکل می گیرد.
***
1- بازیهای تقلیدی – تخیلی ( نمادین یا سمبلیک) – دو سال به بالا
مانند خاله بازی. این بازیها بازسازی زندگی هستند. بازیهای این گروه برای بچه ها واقعی نیستند، جدی هستند. بنابراین اگر از شما می خواهند که در بازیشان شرکت کنید سرهم بندی نکنید و بسیار جدی با آنها در نقشی که آنها از شما می خواهند همراهی کنید. کودک را جدی بگیرید. در این بازیها کودک رئیس است. ( کی کودک رئیس نیست؟ ) شوخی نکنید. تحقیر نکنید. تا نخواستند در بازی دخالت نکنید و وقتی خواستند آمرانه صحبت نکنید. بی قید و شرط هر چه گفتند بپذیرید. در این بازیها جنسیت مطرح است. یعنی پسر در نقش پسر بازی می کند و دختر در نقش دختر .به ندرت ممکن است در کودکان زیر 3 سال بچه بخواهد در جنسیت دیگری – غیر از جنسیت خودش – بازی کند که اشکالی ندارد چون بچه ها در 3 سالگی جنسیتشان را متوجه می شوند. اجازه بدهید بچه ها در این بازیها مکمل بودن را تمرین کنند در این دوره انتخاب اسباب بازی بسیار مهم است.
*
در خرید اسباب بازی دقت کنید. بچه ها تجمل را دوست ندارند بنابراین برایشان اسباب بازیهای گرانقیمت نخرید. اسباب بازی باید زیر دست بچه مستهلک شود. بچه باید بر اسباب بازی تاثیر بگذارد. اسباب بازی باید در خدمت بچه باشد نه برعکس.
*
بچه ها باید ذهنیتشان را به عینیت تبدیل کنند. نباید سرکوب شوند. وقتی بچه حرف می زند تصحیحش نکنید. جلویش را نگیرید. اگر نتواند بگوید به شدت ذهن گرا می شود.
***
برای بچه ها از 4 سال به بالا مساله همبازی مطرح می شود. موقع بازی مراقب باشید. بچه ها را تنها نگذارید. اگر در اتاق را بستند بروید و باز کنید. ( ادای کلانتر در نیاورید فقط از دور مواظب بچه ها باشید.)
***
بچه ها را از 4 سالگی به بعد با بچه های بزرگتر از خودشان به هیچ وجه تنها نگذارید.
***
بزرگترین نیاز و آرزوی کودک، شادی والدین است.
***
کودک را در معرض تجربه های مختلف قرار دهید. او خودش تجربه می کند. به بچه زیر 6 سال همه چی بگید ولی چیزی از او سوال نکنید. یاد دادن به بچه ها مضر است. یادگیری درست است.
***
در 6 سال اول زندگی با بچه هاتان فقط بازی کنید.
منبع : آقای سلطانی – کلاس بازی و اندیشه – موسسه مادران امروز
بازیهای ادراکی - حرکتی
(توجه کنید که این بازیها بسیار مستعدند برای تبدیل شدن به آموزش. از این بازیها برای آموزش استفاده نکنید. این بازیها برای شادی و نشاط هستند نه آموزش!)
1- بازیهای توازن و تعادل
الف- راه رفتن روی تخته تعادل ( اگر به تخته دسترسی نداشتیم راه رفتن روی لبه جوب و هره ها ) یا مثل راه رفتن روی پل ( بازی پنجم - وبلاگ بازی)
ب- تخته پرش. بپر بپر روی مبلها و دشکهای خوشخواب ( دور بچه دشک پهن کنید و محیط بازی را امن کنید.)
ج - بالش بازی ، ( بازی سیزدهم - وبلاگ بازی)
بچه روی بالشها بایستد تا بتواند تعادلش را حفظ کند. یا اینکه روی بالشها راه برود بدون پا گذاشتن روی فرش.
توجه 1: بازیها را برنده - بازنده نکنید. از اصطلاحات باختی یا سوختی استفاده نکنید. بگذارید بچه ها برنده - برنده بازی کنند.
توجه 2: محیط را غنی کنید و کنار بایستید. نحوه بازی کردن را به بچه آموزش ندهید. مغر بچه ها دائره المعارف بازیست. بگذارید بروز کند شما از او یاد بگیرید.
د- بازی با لاستیک و تیوپ ، از قبیل قل دادن. دنبالش دویدن. راه رفتن روی لاستیک.
ه- بازی با ملافه یا پتو. بچه ها را روی یک کیسه بگذارید و بکشید. ملافه را بگیرید و بچه را پرت کنید بالا و پایین. ( بازی بیست و هفتم - وبلاگ بازی)
توجه 3: بچه ها باید یاد بگیرند که بازنده ای وجود ندارد. رقابت وجود ندارد.
توجه 4: به بچه ها بهتر شدن نسبت به آنچه هستند را آموزش بدهید. نسبت به خودش نه دیگران. بچه باید بهتر باشد نه بهترین.
توجه 5: زیر 6 سال تا می توانید از وجود بچه لذت ببرید.
و- صندلی بازی ، میزها را بچینید و با صندلیها تونل درست کنید. بعد بگذارید بچه از زیر اینها برود.
ز- کش بازی ، ( برای بچه های بالای 3 سال) کش بخرید و تار عنکبوت درست کنید. وسایل را با کش ببندید. محدوده درست کنید.
2- بازیهای تن آگاهی
الف- آینه بازی . بچه جلوی آینه بایستد با ماژیک خودش را بکشد. ( تبدیل به آموزش نکنید!!)
ب- سایه بازی. بچه را ببرید توی آفتاب و سایه بازی کنید. لگد به سایه هم بزنید! سایه اش را قایم کنید.
توجه 6: موقع بازی حالت تعجب و اعجاب داشته باشید. بچه بشین. با حالت بزرگتر بازی نکنید. ( ا... سایه ام کو؟ نیستش! کجا رفته؟)
ج- مکان یابی. سوال در مورد اجسام ... این کجاست؟ روی میز ، توی لیوان ، اون ور میز ، این ور میز.
3- بازیهایی برای ادراک شکل ( تقویت بینایی)
اشکالی از مقوا در دسترس بچه بگذارید. بازی با جورچین ها و کره هوش از این دسته بازیهاست. خمیر بازی (بازی هفتم - وبلاگ بازی)
توجه 7: وقتی بچه کمک می خواهد کمکش نکنید. آرامش کنید. اسباب بازیش را عوض کنید.
4- بازیهایی برای ادراک شنوایی - تربیت شنوایی
بازی دوازدهم - وبلاگ بازی
بازی هفدهم - وبلاگ بازی
5- بازی برای ادراک لامسه
مثل پابرهنه راه رفتن در محیط امن. چمن. خاک. بازی شناخت اشیا با چشم بسته. با چشم بسته حرکت کردن. ( به کمک لامسه) نقاشی و شکل سازی با چشم بسته. بازی ششم - وبلاگ بازی
توجه 8 : محیط را بررسی کنید و برای حرکت بچه محدوده درست کنید.
6- بازی هماهنگی ها
الف - هماهنگی چشم و دست.
انواع نخ کردنی ها ، کره هوش ، پرت کردنهای هدفدار ( بسکتبال دیواری، حلقه پرتاب )
بازی بیست و یکم - وبلاگ بازی ، بازی بیست و پنجم - وبلاگ بازی
ب- هماهنگی گوش و دست.
7- بازی تمرین کار حرفه ای
میخ کردن. اره کردن. چکش و میخ. هر دو جنس باید این کارها را تمرین کنند.
معرفی کتابهای مرتبط در این زمینه :
1- درمان اختلالات ریاضی - انتشارات فرا روان - دکتر مصطفی تبریزی
2- درمان اختلالات دیکته
3- درمان اختلالات خواندن
در این سه کتاب یک سری بازی برای درمان اختلالات آموزش می دهند که ما می توانیم با انجام آنها از اکنون پیشگیری کنیم تا بعدها بچه ها دچار این اختلالات نشوند.
4- چگونه استعداد ریاضی کودک خود را پرورش دهیم. - انتشارات خجسته - ترجمه مصطفی کریمی
5- رشد و تقویت مهارتهای ادراکی - حرکتی در کودکان - نشر دانژه - ترجمه طباطبائیها
6- بازیهای خلاق - 365 بازی برای کودکان 2 سال به بالا - انتشارات جوانه رشد
***

بازی و اندیشه
